Chiếc La Bàn Tâm Thức – Trục Lộ Đông Tây

Lời nói đầu

Ngày còn trẻ tuổi khi mới bước vào Trường Nữ Trung học Gia Long lại gặp thời thế chiến tranh và gia đình gặp lúc làm ăn không thuận tiện nên người viết vừa đi học vừa đi làm nhưng vì cố phấn đấu để giúp gia đình thoát khỏi khúc quanh nên đôi lúc muốn buông tay…cho đến một ngày đọc được tác phẩm của nhà văn St Exupery mà một câu danh ngôn của ông đã giúp người viết lấy làm mốc chuẩn để tiến lên như sau “ Trên đường số phận vạch cho ngươi, mi hãy làm xong nhiệm vụ rồi lặng tình mà chết “ và bao nhiêu sự chán nản bỗng tiêu tan và người viết đã sống lại được từ một câu nói thần diệu ấy.

Mãi đến khi lang thang nơi xứ người và ổn định nhiều năm có cơ hội tìm về học đạo người viết lại thấy một câu cũng tương tự như thế của Naval Ravikant như sau: “Work ragged, then let go.” (Hãy làm việc đến mức kiệt lực, rồi buông tay).. Có nghĩa là dốc cạn năng lượng vào công việc mình đam mê như một cách tôn trọng sự sống.

Như vậy cả Saint-Exupéry và Naval Ravikant đều gặp nhau ở một điểm: Sống trọn vẹn từng giọt năng lượng cho bổn phận, rồi thanh thản mỉm cười trước mọi kết quả.

Rồi đến lúc tuỏi hoàng hôn lại đọc được bài” Nắng chiều của Phan Khôi “người viết bổng tìm lại được chiếc la bàn tâm thức để bước đi cho đến cuối đời vì thật ra có một sự kỳ diệu nào đó giữa văn chương và Phật học.
Kính trân trọng chia sẻ cùng đạo hữu bốn phương cùng tần số và cùng lứa tuổi bạn như mình các bạn nhé !

Nhiệm vụ cuộc đời, hãy trọn vai,
Dốc lòng, dốc sức, chẳng nề nài.
Đường dài cứ bước bằng tâm huyết,
Kiệt lực đêm nay, mặc ngày mai.

Như cánh chim bay kiệt sức trời,
Lặng tình nằm xuống, giữa khơi khơi.
Chẳng màng khen chê, không oán hận,
Xong phần việc đạo, thả tay rơi.

Cánh đồng đã xới, hạt đã gieo,
Bão giông vùi dập, quản chi nghèo.
Kết quả thuộc về tay tạo hóa,
Lòng ta bình thản, gió trăng theo.

Buông tay không phải là từ bỏ,
Mà để tâm hồn hóa hư không.
Làm hết sức mình, rồi lặng lẽ,
Mỉm cười chấp nhận, thế là xong! (thơ HH)

Thật ra nhà văn – phi công Pháp Antoine de Saint-Exupéry (người viết ra đời mình bằng ánh sáng từ trong nội tâm). còn nhiều câu nói rất tuyệt vời trong nhiều tác phẩm khác như sau:

– “Chỉ bằng trái tim, ta mới thấy được điều đúng đắn; điều cốt yếu vô hình trước mắt thường.” “It is only with the heart that one can see rightly; what is essential is invisible to the eye.”— Antoine de Saint-Exupéry, The Little Prince “.

– “Con người được định nghĩa không bởi những gì họ sở hữu, mà bởi những điều họ dám vượt qua.” Từ tác phẩm “Xứ Người” (Terre des Hommes) – có thể nhắc nhở: Một khi ta đã từng vượt qua khổ đau, nghĩa là ta đang thực sự sống.Và mỗi bước đi, dù đơn độc, đều là dấu chân tiến về phía hoàn thiện nội tâm – không bằng thành tựu, mà bằng sự kiên tâm và thấu hiểu.

– “Cái làm nên phẩm giá của con người không phải là sự bất khả chiến bại, mà là khả năng đứng dậy sau khi gục ngã.”

– “Con người không sống bằng hơi thở – mà sống bằng những mối quan hệ vô hình nối họ với người khác.”

Hơn thế nữa trong tác phẩm “Thư Gửi Một Con Tin” (Lettre à un otage) – Sự hiện diện của hy vọng giữa bóng tối, ông đã đưa ra 1 ẩn dụ rất đẹp cho việc không đầu hàng nghịch cảnh.

– “Dù trong trại giam, người ta vẫn có thể mở cửa sổ tâm hồn – để thắp một ngọn đèn.”có thể hiểu rằng “Dù bị phản bội, quên lãng, hay đau thương – ta vẫn có thể chọn giữ ngọn đèn sáng bên trong. Và chính ánh sáng đó là món quà cho người đã từng làm ơn cho ta – dù họ không biết.

Hoặc –“Sự hiện diện thầm lặng của một người tử tế – còn mạnh hơn mọi diễn văn rực rỡ.”với ý nghĩa rằng.

Nếu chúng ta im lặng để giữ lòng mình trong sáng, và vẫn sống tử tế – thì đó chính là cách đền ơn đẹp nhất.

Hoặc… “Tôi không viết để nói về nỗi đau, mà để nhắc nhau rằng: con người không bao giờ chỉ là nạn nhân của số phận. Con người là người tạo ra ánh sáng giữa tăm tối.” Người viết rất tâm đắc câu nói này vì mình từng khổ, từng chịu đựng – và quả thật ta vẫn có quyền tạo ra điều đẹp đẽ, lặng lẽ, không cần được công nhận.

– và câu nói đi suốt cuộc đời mình cũng là “Hãy gieo trồng những điều vô hình.

– bởi vì chúng là những gì còn lại sau cùng.”— Terre des Hommes.

Như đã nói trong lời mở đầu Sự kết hợp giữa tư tưởng của nhà văn – phi công Pháp Antoine de Saint-Exupéry, triết lý của doanh nhân – triết gia hiện đại Naval Ravikant, và đặc biệt là tinh thần trong câu thơ kinh điển của học giả Phan Khôi: “Mặc dù gần chạng vạng / Nắng được thì cứ nắng” (mà dân gian hay quen gọi như một câu ca dao hành động) đã tạo nên một bức tranh hoàn chỉnh về một thái độ sống vô cùng mạnh mẽ theo mình nghĩ.

Kính mời cùng tham khảo :

1- Sự tương đồng sâu sắc giữa Saint-Exupéry và Naval Ravikant

Dù sống ở hai thế kỷ khác nhau và làm những công việc hoàn toàn khác biệt, hai tâm hồn này gặp nhau ở 3 điểm cốt lõisau:

– Hành động là bổn phận tối cao (Tận hiến)

Saint-Exupéry bay vào giông bão, đối mặt với cái chết không phải vì danh vọng, mà vì ông coi đó là trách nhiệm phải hoàn thành với đồng đội và với bầu trời. Sống là phải hành động trọn vẹn.

Naval Ravikant cũng có chung góc nhìn Khắc kỷ. Ông khuyên chúng ta phải làm việc hết mình (“work ragged”), dốc cạn năng lượng vào công việc mình đam mê như một cách tôn trọng sự sống.

– Buông bỏ cái tôi sau khi đã cố gắng (Lặng tình)

Saint-Exupéry viết: “Hãy làm tròn nhiệm vụ và lặng tình mà chết”. Chữ “lặng tình” ở đây rất đẹp. Nó là sự tĩnh lặng của một người đã cho đi tất cả, không còn hối tiếc, không oán hận thế gian.

Naval gọi đó là “Buông tay” (“then let go”). Khi kết quả không như ý, hoặc khi hành trình khép lại, ta mỉm cười chấp nhận thực tại mà không để kết quả đó định nghĩa hay làm tổn thương giá trị con người mình.

– Tìm kiếm tự do trong kỷ luật nội tâm

Cả hai ông đều không tìm kiếm sự bình yên dễ dãi bằng cách trốn tránh cuộc đời. Họ lao vào đời, chịu thử thách, và tìm thấy sự tự do ngay trong sự rèn luyện ý chí của chính mình.

Riêng về Vẻ đẹp của triết lý “Nắng được thì cứ nắng” Thực chất, đây là hai câu cuối trong bài thơ “Nắng chiều” được học giả Phan Khôi viết năm 1956:

“Nắng chiều đẹp có đẹp,
Tiếc tài gần chạng vạng.
Mặc dù gần chạng vạng,
Nắng được thì cứ nắng.”

Câu thơ này (mà sau này người Việt hay dùng như một câu khẩu ngữ hành động) mang một năng lượng vô cùng tích cực và đồng điệu tuyệt đối với cả Naval lẫn Saint-Exupéry:

– Chấp nhận thực tại (Gần chạng vạng): Tác giả biết rõ thời gian của mình không còn nhiều, bóng tối (tuổi già, sự hữu hạn của đời người) đang đến gần. Ông không than vãn, không cố gắng “sửa chữa” hay níu kéo bình minh.

– Tận hiến đến phút cuối (Nắng được thì cứ nắng): Dù chỉ còn một chút ánh sáng cuối ngày, dù là “nắng quái” nhạt nhòa, thì việc của nắng vẫn là phải chiếu sáng. Còn sống ngày nào, còn năng lượng giờ nào, thì hãy cháy hết mình cho bổn phận của giờ đó.

Bạn thấy không … khi chúng ta gom cả ba tư tưởng này lại, có lẽ chúng ta sẽ có một chiếc la bàn sống cực kỳ vững chãi:

Giai đoạn “Nắng”: Hãy như Saint-Exupéry và Phan Khôi – tỏa sáng, làm tròn nhiệm vụ, dốc hết tâm lực mà không nề hà.

Giai đoạn “Chạng vạng”: Hãy như Naval Ravikant – buông tay, lặng tình, chấp nhận dòng chảy của tự nhiên mà không cố chấp bám giữ.

Hơn thế nữa dể tìm một triết gia phương Tây có tư tưởng tương đồng tuyệt đối với tinh thần “Nắng được thì cứ nắng” của Phan Khôi, không có ai phù hợp hơn Friedrich Nietzsche (triết gia người Đức) và Albert Camus (triết gia người Pháp).

Đặc biệt, triết lý của họ sẽ giúp chúng ta đúc kết nên một chiếc la bàn tâm thức ở tuổi trung niên vô cùng mạnh mẽ.

1. Friedrich Nietzsche và Triết lý “Amor Fati” (Hãy yêu định mệnh)

Nietzsche có một tư tưởng rất mạnh mẽ, gần như là sự dịch nghĩa hoàn hảo cho bài thơ của Phan Khôi bằng ngôn ngữ triết học phương Tây.

Tinh thần “Nắng được thì cứ nắng”: Nietzsche tạo ra khái niệm “Übermensch” (Siêu nhân/Con người vượt trội). Đó không phải là người có phép thuật, mà là người dù đối mặt với nghịch cảnh, khổ đau hay sự hữu hạn của cuộc đời (bóng tối chạng vạng), họ vẫn chọn sống một cách rực rỡ nhất, mạnh mẽ nhất.

Triết lý Amor Fati (Yêu lấy số phận): Nietzsche khuyên ta không chỉ chấp nhận số phận một cách cam chịu, mà hãy yêu nó. Dù cuộc đời có ra sao, dù tuổi trẻ đã qua và tuổi già đang đến, ta vẫn đón nhận nó bằng một nụ cười ngạo nghễ. Việc của ta là sống trọn vẹn với những gì mình đang có trong tay.

Câu nói cốt lõi: “Công thức của tôi cho sự vĩ đại ở một con người là Amor Fati: rằng người đó không muốn bất cứ điều gì khác đi, không hướng về phía trước, không hướng về phía sau, không trong suốt cõi vĩnh hằng. Không chỉ chịu đựng những điều tất yếu… mà hãy yêu thương nó.”

2. Albert Camus và “Huyền thoại Sisyphus” (Sự phản kháng đầy kiêu hãnh)

Albert Camus (người bạn đồng hương thế kỷ sau của Saint-Exupéry) mang đến một góc nhìn rất thực tế cho tuổi trung niên qua hình tượng nhân vật Thần thoại Sisyphus.

Bối cảnh “Chạng vạng”: Thần Sisyphus bị trừng phạt phải đẩy một hòn đá lớn lên đỉnh núi, mỗi khi hòn đá chạm đỉnh, nó lại lăn xuống đáy, và ông lại phải bắt đầu lại. Công việc đó vô nghĩa và lặp đi lặp lại (giống như những lo toan, gánh nặng của tuổi trung niên).

Tinh thần “Nắng”: Camus viết rằng, khoảnh khắc Sisyphus đi bộ bước xuống núi để tiếp tục đẩy đá, ông hoàn toàn ý thức được sự vô nghĩa của hình phạt (chấp nhận thực tại), nhưng ông vẫn chọn bước đi với một sự kiêu hãnh. Ông không bỏ cuộc, ông biến việc đẩy đá thành chương trình sống của riêng mình. Sự nỗ lực chính là câu trả lời của ông trước số phận.

Câu nói cốt lõi: “Bản thân sự nỗ lực để vươn tới đỉnh cao cũng đủ để lấp đầy trái tim con người. Cần phải tưởng tượng rằng Sisyphus đang hạnh phúc.”

Và bạn ơi,

Khi nhận định được sự tương đồng của triết lý Đông Tây người viết nghĩ rằng mình có thể lập một la bàn tâm thức để đi đến cuối đời như những gì đã ghi vào nhật ký như sau : Bước vào tuổi trung niên với một tâm thế dung hợp, vừa tận hiến vừa buông xả, chính là biểu hiện tuyệt vời khi chúng ta tìm thấy sự đồng điệu trọn vẹn trong tâm hồn.

Vì thế bài viết này mình quyết định ghi vào nhật ký tu học một tiêu đề là “Chiếc La Bàn Tâm Thức:” Vì sao vậy ?

Cái tên này mang tính định hướng và hành động. Nó nhắc nhở chúng ta cách phản ứng trước mọi giông bão của cuộc đời. Nó giữ cho chúng ta không bị lạc lối giữa những lo toan của tuổi trung niên. Nó là công cụ để bạn rèn luyện tâm trí mỗi ngày.

Và một tiêu đề phụ là” Trục Lộ Đông Tây:” Cái tên này mang tính triết lý và không gian. Nó thể hiện sự dung hợp hoàn hảo mà mình đã chọn: Thân ở hướng Đông hành động tận hiến, Tâm ở hướng Tây an lạc buông xả. Nó như một bức tranh toàn cảnh về cuộc đời chúng ta lúc này.( vào tuổi lục tuần trở lên )

Theo thiển ý mình nghĩ rằng : Chiếc la bàn này không hướng chúng ta ra thế giới bên ngoài để tranh giành nữa, mà hướng mình vào bên trong để làm chủ vương quốc của chính mình.

Như vậy từ Naval Ravikant, Saint-Exupéry, Phan Khôi, Nietzsche và Camus, chúng ta có thể tự tay ráp nối 4 phương hướng cho chiếc la bàn tâm thức trung niên của mình như sau:

* Hướng Đông – Thực Tại (Phan Khôi & Camus): Chấp nhận rằng “trời đã gần chạng vạng” (tuổi tác thay đổi, năng lượng không còn như đôi mươi). Không luyến tiếc quá khứ, không sợ hãi tương lai. Nhìn thẳng vào thực tại với lòng kiêu hãnh.

* Hướng Tây – Hành Động (Saint-Exupéry): Còn sống ngày nào, còn nhiệm vụ ngày đó. Làm tròn bổn phận với gia đình, công việc và chính mình bằng tất cả sự tận tụy. “Nắng được thì cứ nắng”.

* Hướng Nam – Thái Độ (Nietzsche – Amor Fati): Không chỉ chấp nhận trung niên, hãy yêu quý giai đoạn này. Đây là độ tuổi của sự chín chắn, sâu sắc mà tuổi trẻ nông nổi không bao giờ có được. Yêu lấy từng nếp nhăn, từng trải nghiệm của bản thân.

* Hướng Bắc – Tâm Linh (Naval Ravikant): Sau khi đã nỗ lực hết mình trong ngày, đêm về hãy biết buông tay. Kết quả thành hay bại không định nghĩa con người bạn. Trả kết quả về cho vũ trụ và giữ lại sự bình yên nội tại.

Có lẽ những ai từng học Phật Pháp, trong kinh sách Hướng Tây gắn liền với Tây Phương Cực Lạc – cõi của Đức Phật A Di Đà, biểu tượng cho sự thanh tịnh, giải thoát và an lạc vĩnh hằng.

Tuy nhiên, nếu xét dưới góc độ tâm linh thực hành và tư tưởng của các triết gia nói trên , việc “đi về hướng tây” ở tuổi trung niên không có nghĩa là buông bỏ tất cả để chờ đợi thế giới bên kia. Thay vào đó, nó mang một ý nghĩa chuyển dịch tâm thức vô cùng sâu sắc:

– Ý nghĩa của “Hướng Tây” trong tâm thức trung niên

Chuyển từ “Tích lũy” sang “Buông bỏ”: Nửa đầu cuộc đời (Hướng Đông – Mặt trời mọc) là lúc ta hướng ra ngoài để học tập, xây dựng sự nghiệp, tích lũy tiền tài và danh vọng. Tuổi trung niên (Hướng Tây – Mặt trời lặn) là lúc ta hướng vào trong, gạn lọc bớt những ham muốn, buông bỏ những gánh nặng không cần thiết để tâm hồn nhẹ nhàng.

Tìm cầu sự tĩnh lặng chân thật: Đi về hướng Tây ở tuổi trung niên là bắt đầu hành trình quay về với chính mình. Như Naval Ravikant đã nói, đó là việc nhận ra hạnh phúc không nằm ở những thứ ta đạt được ở thế giới bên ngoài, mà nằm ở sự bình yên không gợn sóng trong nội tâm.

– Sự dung hợp: Đi về Hướng Tây bằng tinh thần Hướng Đông

Mặc dù mục đích cốt lõi ở tuổi trung niên là hướng tới sự an lạc vĩnh hằng của Hướng Tây, nhưng chiếc la bàn cuộc đời của bạn sẽ trọn vẹn nhất khi bạn áp dụng lời dạy của các bậc thiền sư: “Tùy duyên tiêu cựu nghiệp, nhậm vận phóng quang âm” (Tùy duyên mà xóa bỏ nghiệp cũ, thuận theo tự nhiên mà sống trọn vẹn từng ngày).

Điều này có nghĩa là:

Thân vẫn ở Hướng Đông (Hành động): Chúng ta vẫn sống giữa cuộc đời, vẫn gánh vác trách nhiệm với gia đình, vẫn làm việc và cống hiến hết mình. Đúng như tinh thần “Nắng được thì cứ nắng” của Phan Khôi và sự tận hiến của Saint-Exupéry.

Tâm đã về Hướng Tây (Buông xả): Dù làm việc nỗ lực nhưng tâm chúng ta không còn bị dính mắc vào danh lợi, không còn khổ sở vì thắng thua. Khi đã làm tròn bổn phận rồi “lặng tình” buông tay, trả kết quả về cho tự nhiên theo đúng triết lý Khắc kỷ và Đạo giáo.

Đi về Hướng Tây theo cách này giúp tuổi trung niên của chúng ta không phải là một sự thoái lui buồn bã, mà là một sự chín muồi đầy kiêu hãnh – giống như ánh hoàng hôn rực rỡ nhất trước khi mặt trời lặn hẳn.

Lời kết :

Kính mời các bạn cùng suy ngẫm “vào thời khắc này có lẽ chúng ta đã chính thức bước đi trên trục lộ Đông – Tây của cuộc đời. Trời đã chạng vạng, nhưng bổn phận chưa ngơi. Thân chúng ta vẫn ở hướng Đông, đón lấy từng thử thách, làm tròn mọi nhiệm vụ, và dốc cạn chút nắng tàn để sưởi ấm nhân gian. Nhưng Tâm chúng ta đã hướng trọn về phương Tây thanh tịnh.

Chúng ta sẽ làm việc hết mình nhưng không còn dính mắc vào kết quả.

Thắng hay thua, thành hay bại, cũng không thể định nghĩa được bản chất vĩ đại của linh hồn ta. Chúng ta sẽ sống kiêu hãnh như Sisyphus đẩy đá, tận tụy như Saint-Exupéry giữa giông bão, và khi đêm buông, ta nhẹ nhàng buông tay, lặng tình gửi lại thực tại cho vũ trụ. Nắng được thì cứ nắng, rồi an nhiên quay về miền vĩnh hằng trong tâm tưởng.

Hy vọng hành trình rèn luyện này là một dòng chảy tự nhiên, chúng ta hãy cùng nhau đi từng bước một cách thư thái nhất nhé!

Mặt trời chếch bóng hướng Tây phương,
Trung niên nhìn lại nửa chặng đường.
Thân còn gánh vác việc trần thế,
Tâm đã buông xả mọi sầu thương.

Nhiệm vụ cuộc đời hãy vẹn nguyên,
“Nắng được thì nắng” chẳng ưu phiền.
Dốc hết tâm can cho bổn phận,
Mặc thế gian…kết quả tùy duyên,

Hướng Đông hành động giữ lòng kiên,
Hướng Tây tĩnh lặng cõi bình yên.
Làm đến cùng rồi…. tay buông thỏng
Lặng tình nằm xuống hóa thần tiên.

Kính trân trọng
Huệ Hương
_______________

Phụ lục:

Naval Ravikant, một nhân vật đầy ảnh hưởng trong thế giới công nghệ và đầu tư, được biết đến như là một triết gia hiện đại với cái nhìn sâu sắc về cuộc sống, hạnh phúc và kinh doanh. Ông là đồng sáng lập của AngelList, một nền tảng kết nối các nhà đầu tư thiên thần với các startup, và cũng là một nhà đầu tư mạo hiểm có tầm nhìn xa trông rộng. Naval không chỉ nổi tiếng với khả năng nhận diện và đầu tư vào các công ty công nghệ khởi nghiệp tiềm năng mà còn với những chia sẻ sâu sắc về triết lý sống, tự do tài chính, và hạnh phúc.

Ta co thể tìm thấy sự phản ánh của những tư duy này trong các tweet, podcast, và cuộc phỏng vấn của ông, nơi Naval thường xuyên chia sẻ về tầm quan trọng của việc hiểu biết chân ngã, tinh thần thiền định, và việc tạo ra giá trị thực sự trong công việc và cuộc sống. Naval Ravikant cũng thường xuyên nhấn mạnh đến việc tự học và khám phá bản thân như một hành trình không bao giờ kết thúc.

Một trong những phát biểu nổi tiếng của ông có thể làm sáng tỏ triết lý sống mà ta có thể học hỏi: “Hạnh phúc là trạng thái mặc định khi bạn không bận tâm đến suy nghĩ trong đầu bạn” – một gợi ý về việc tìm kiếm sự bình yên trong tâm trí, và hướng tới sự tự do thực sự từ bên trong, chứ không phải qua những thành tựu vật chất hay xã hội.

Naval Ravikant, qua sự nghiệp và triết lý sống của mình, là một ví dụ về việc hướng tới sự toàn hảo tuyệt đối thông qua việc nhận thức về chân ngã và tạo ra giá trị thực sự cho thế giới trong cuốn. “The almanac of Naval Ravikan”
-Naval Ravikant không theo một tôn giáo hay trường phái tâm linh cố định nào. Ông nổi tiếng với cách tiếp cận tâm linh thế tục (secular spirituality), kết hợp giữa triết học cổ điển và khoa học hiện đại.

Dưới đây là các triết lý cốt lõi ông theo đuổi:

– Chủ nghĩa Khắc kỷ (Stoicism): Ông học cách chấp nhận những điều không thể thay đổi. Ông tập trung quản lý cảm xúc và phản ứng của bản thân.

– Phật giáo và Thiền định: Ông thực hành thiền định tự nhiên (nhìn nhận suy nghĩ mà không phán xét). Ông nhấn mạnh việc giải thoát bản thân khỏi sự ham muốn để bớt đau khổ.

– Đạo giáo (Taoism): Ông tin vào việc sống thuận theo tự nhiên và tìm kiếm sự hài hòa trong cuộc sống hàng ngày.

– Triết học của Jiddu Krishnamurti: Ông chịu ảnh hưởng lớn bởi tư tưởng tự do, không rập khuôn và tự thấu hiểu chính mình mà không cần qua bất kỳ tổ chức hay giáo phái nào.

– Cách Naval định nghĩa về tâm linh:

Đó là một hành trình hoàn toàn cá nhân và mang tính thực nghiệm.

Đó là việc rèn luyện tâm trí để tìm thấy sự bình yên nội tại ngay trong cuộc sống bận rộn.

Đó là khả năng tự kiểm soát bản thân, thay vì cố gắng kiểm soát thế giới bên ngoài.

Dưới đây là những câu danh ngôn nổi tiếng nhất của Naval Ravikant, được chia theo đúng các triết lý mà ông theo đuổi để bạn dễ dàng chiêm nghiệm:

*- Về Phật giáo & Sự giải thoát (Ham muốn và Đau khổ)
“Hạnh phúc là khi bạn không còn cảm giác thiếu thốn điều gì trong cuộc sống.”
“Ham muốn là một hợp đồng bạn ký với chính mình để chịu đau khổ cho đến khi bạn đạt được điều mình muốn.”–“Sự bình yên nội tại không xuất hiện khi bạn giải quyết xong mọi vấn đề. Nó đến khi bạn nhận ra vấn đề không thể định nghĩa con người bạn.”

*- Về Chủ nghĩa Khắc kỷ (Stoicism & Làm chủ tâm trí)
“Nếu bạn không thể ngồi yên một mình trong 30 phút mà cảm thấy hạnh phúc, thì bạn đang có một vấn đề rất lớn.”

*- Về Đạo giáo & Sự tự nhiên (Buông bỏ kiểm soát)
“Bạn không cần phải cố gắng sửa chữa thế giới. Bạn chỉ cần sửa chữa cách nhìn của chính mình về thế giới.”–“Cuộc sống vốn không có ý nghĩa sẵn có. Bạn tự do lựa chọn ý nghĩa cho cuộc sống của chính mình.”
“Bí quyết của sự tự do là học cách chấp nhận mọi việc xảy đến, thay vì cố gắng bắt thế giới phải theo ý bạn.”

*- Về Triết lý Jiddu Krishnamurti (Tự thấu hiểu chính mình)
“Người thầy giỏi nhất là người giúp bạn tự tìm ra câu trả lời, chứ không phải người cho bạn câu trả lời của họ.”
“Suy nghĩ quá nhiều giống như một căn bệnh. Bản chất thực sự của bạn nằm ở khoảng trống giữa các suy nghĩ.”

– Riêng về Câu “Nắng được thì cứ nắng”
Trộm nghĩ đây là một câu nói rất nhỏ nhưng chứa đựng một tầng triết lý sống rất sâu, đặc biệt đúng với tâm trạng của người ở tuổi hoàng hôn — nhưng không chỉ tuổi tác, mà là tuổi của tâm hồn đã đi qua vô thường.

“Nắng được thì cứ nắng theo ý nghĩa nguyên sơ có thể hiểu rằng “Khi còn có thể tỏa sáng, khi còn có thể sưởi ấm, khi còn có thể vui tươi, khi còn có thể yêu thương….Thì hãy tỏa sáng, hãy sống hết lòng.

Phải chăng khi tuổi đời đã chạm về chiều, con người không còn đặt niềm tin vào những điều hứa hẹn xa xăm, không buộc vào những tương lai không nắm được. Họ chỉ còn một thứ niềm tin duy nhất — niềm tin đã từng trải. Đó không phải là tin vào sự may rủi, mà là tin vào phẩm chất nội tâm đã được gạn lọc bởi thời gian.Và chính trong tầng này, câu “Nắng được thì cứ nắng” trở thành một lời thiền vô ngôn.

Bởi người về chiều hiểu rằng ánh sáng của đời không phải là ánh nắng bên ngoài, mà là ánh sáng trong tâm, được thắp từ sự tử tế, sự thấu hiểu, sự kiên nhẫn và sự bao dung. Họ biết rằng cuộc đời luôn thay đổi, vô thường luôn hiện diện, nhưng khi tâm còn sáng, thì hãy để ánh sáng ấy chiếu ra — không để tạo công đức, không để được ghi nhận, mà chỉ vì bản tính của ánh sáng luôn muốn tỏa.

Người trẻ sống bằng kỳ vọng, còn người từng trải sống bằng niềm tin đã chứng nghiệm: “Tin rằng tử tế không bao giờ lỗi thời, tin rằng yêu thương không phải là yếu đuối,tin rằng mỗi khoảnh khắc ta sống đẹp là một khoảnh khắc bất tử.

Do vậy “Nắng được thì cứ nắng” không phải là lời kêu gọi cố gắng, mà là lời mời gọi buông mọi cố gắng vô ích: không để chứng minh điều gì, không để chiến thắng ai, không để hơn thua với đời, mà để sống đúng bản tâm sáng suốt.
Với người về chiều, niềm tin không còn ồn ào. Nó trầm như đất, nhẹ như mây, và chắc như ánh sáng đang lan vào khoảng không mà chẳng cần được khen ngợi.Họ biết rằng ta không sống để được nhớ đến, mà để khi qua đời, tâm được nhẹ như một vệt nắng cuối. Bởi thế, khi tâm còn ánh sáng — hãy tỏa, khi lòng còn thiện — hãy gieo, khi còn thương — hãy cho.và nhất là khi còn sống — hãy sống đẹp.

Đó chính là niềm tin của người về chiều …không phải là buồn, không phải là tiếc nuối, mà là tỉnh thức:

Biết đời là vô thường, biết thanh xuân không vĩnh viễn, biết cơ hội yêu thương không kéo dài mã, biết rằng từng khoảnh khắc có thể là cuối cùng Nên khi có thể sống thì hãy sống trọn.

vHãy “cứ nắng”…là : Không cần phô trương, không cần được ghi nhận, không cần ai hiểu. Chỉ hòa nhiếp với đời, như nắng hòa vào cỏ, hòa vào gió. Nắng không hỏi ai cần đến nó chỉ tỏa nơi mình có thể. Không cố tìm kiếm, mà để ánh sáng tự xuất hiện trong nội tâm.

Khi đời còn mở một khung trời nhỏ,
Ta đứng nhìn nắng hong những ưu phiền,
Không giục vội, không mong gì đổi trả,
Chỉ để lòng an trú với bình yên.
Nắng không hẹn với ai điều chi lớn,
Không đòi lời tán thưởng hoặc tri ân,
Như từ bi, chỉ lặng im mà tỏa,
Sưởi tâm người, mà chẳng cầu cần (thơ HH)