Khi tâm trí im lặng, trí tuệ bắt đầu lên tiếng!

Kính mời các bạn cùng theo dõi với trích đoạn sau: “Đừng tưởng mình là bất kỳ gì tâm trí ám chỉ.

… Bất kỳ cảm giác bất hạnh, không hài lòng hoặc bất mãn nào đã được trải nghiệm đều không phải là của bạn; nó là của tâm trí. Và tâm trí không phải là bạn.

Ngừng nuôi dưỡng tâm trí. Đừng nghe nó nữa. Đừng tranh cãi với nó nữa. Ngừng tin tưởng nó, hãy bỏ qua nó hoàn toàn….

…Cái chúng ta gọi là tâm trí chỉ là một dòng suy nghĩ mà chúng ta tự đồng hóa mình một cách nhầm lẫn. Nhưng trong thực tế, tâm trí thậm chí không tồn tại; nó chỉ xuất hiện khi bạn dành cho nó năng lượng của sự chú ý.

….Ngừng cho tâm trí sức mạnh từ niềm tin của bạn và nỗi lo lắng bất an của nó sẽ sớm tan biến.

Tác giả: Brian Thompson
Người dịch : Bùi văn Quyết
https// triethoduongpho.blogspot.com

Dù Brian Thompson không phải là một tác giả tâm linh nổi bật hay có một hệ thống tư tưởng sâu sắc, được công nhận rộng rãi trong dòng triết học hoặc thiền học, như Eckhart Tolle, J. Krishnamurti, hay Alan Watts…nhưng hãy cùng người viết khám phá thêm sự tương quan giữa tâm trí và Cái Tôi để may ra tỉnh thức thêm chút nào được thì chắc sẽ hữu ích vô cùng bạn nhé !

Thật ra từ lâu không ai phủ nhận “Tâm trí là công cụ tuyệt vời — nhưng lại là người chủ rất nguy hiểm”. Mà câu trích dẫn gốc thường được biết đến là: “The mind is a superb instrument if used rightly. Used wrongly, however, it becomes very destructive” (Tâm trí là một công cụ tuyệt vời nếu dùng đúng cách. Nhưng nếu dùng sai, nó sẽ trở nên cực kỳ hủy diệt).

Vì sao vậy ?

Tâm trí giúp phân tích vấn đề, học hỏi, nhớ, lập kế hoạch, xây dựng tương lai, giao tiếp, sáng tạo.

Nếu không có tâm trí sẽ không có khoa học,không có nghệ thuật,
Do vậy nếu dùng đúng, tâm trí giống như một người thợ cực kỳ giỏi.

Và trái lại tâm trí sẽ có thể là người chủ rất nguy hiểm” — khi chúng ta không còn là người dùng nó nữa, mà bị nó điều khiển lại.

“Tâm trí ấy, một tôi tớ mẫn tiệp
Biết dựng xây, vẽ vạn nẻo đường hoa
Nhưng một mai, nếu chiếm ngôi chủ tọa
Nó bủa vây, thành ngục tối quanh ta.”

Có ba dạng “nguy hiểm tinh vi”:

(1) Nó tự tạo ra “câu chuyện về chúng ta “-tôi là người tốt”-tôi bị xem thường”- tôi phải đạt được…”

→ Đây chính là cái tôi tâm lý (ego) và vì Tâm trí thích “vẽ kịch bản”. (Overthinking) Tâm trí là chuyên gia về quá khứ và tương lai,

2) Nó luôn muốn kiểm soát mọi thứ: đoán trước tương lai, phân tích người khác,lo sợ điều chưa xảy ra. Nhưng cuộc sống thì không thể kiểm soát toàn nên chúng ta sinh ra lo âu vì tâm trí thích “đúng – sai” và “so sánh”, nó hoạt động dựa trên logic và sự phân biệt, nhưng thực tế đôi khi cần bao dung và chấp nhận.

3) Nó giả làm “trí tuệ” Đây là điểm nguy hiểm nhất.

Tâm trí có thể: trích dẫn triết lý, nói những điều “rất đúng”, tỏ ra sâu sắc. Nhưng bên dưới vẫn là: ”mong muốn khẳng định cái tôi”. Đó là Cái tôi (Ego) núp bóng tâm trí Tâm trí chính là nơi trú ngụ của cái tôi, mà trong các cuộc trang luận , chúng ta thường muốn thắng vài muốn bảo vệ quan điểm của mình nên làm tổn thương mối quan hệ

Làm sao để không bị Tâm trí “thao túng”? Chỉ khi nào chúng ta biết cách cân bằng giữa lý trí và cảm xúc. Do vậy việc để tâm trí làm “công cụ” thay vì làm “chủ” chính là chìa khóa để đạt được trạng thái cân bằng này.

Tâm trí giúp bạn lên kế hoạch cho chương trình hoàn hảo (công cụ tốt), nhưng đừng để nó phán xét cảm xúc của bạn hay sự nhiệt tình của đối phương khi không có bằng chứng (ông chủ tồi).

– Hãy dùng trái tim để cảm nhận sự kết nối, và chỉ dùng tâm trí như một “cố vấn” để thiết lập các giới hạn lành mạnh (boundaries).

– Khi tâm trí bắt đầu vẽ ra những viễn cảnh lo âu, hãy hít thở và nhìn vào người liên hệ, ngay lúc này. Tất cả dữ liệu là sự hiện diện, không phải là sự suy diễn.

– Lắng nghe nhiều hơn phân tích: Thay vì dùng tâm trí để chuẩn bị sẵn lời đối đáp khi người kia đang nói, hãy dùng sự tĩnh lặng để thực sự nghe thấy nỗi lòng của họ.

Vì thế hãy tưởng tượng cuộc đời chúng ta là một con tàu, và điều cần thiết nhất là “Hiểu đúng vai trò: Ai là Thuyền trưởng, ai là Bản đồ?”

“Thuyền cảm xúc nương theo dòng nước chảy
Lái lý trí soi từng mỏm đá ngầm
Tim dẫn lối đến những miền nồng cháy
Trí giữ lòng bình thản giữa lặng câm.”

– Cảm xúc (Trái tim): Là động cơ và là vị Thuyền trưởng. Nó cho bạn biết bạn muốn đi đâu, cái gì làm bạn hạnh phúc, cái gì khiến bạn tổn thương. Không có cảm xúc, con tàu đứng yên (thiếu động lực).

– Lý trí (Tâm trí): Là tấm bản đồ và la bàn. Nó giúp bạn tính toán lộ trình, tránh đá ngầm và dự báo thời tiết.

– Sự cân bằng: Thuyền trưởng quyết định điểm đến, nhưng phải tham khảo bản đồ để không bị đắm tàu. Nếu bản đồ (tâm trí) tự ý điều khiển, nó sẽ chỉ chọn những con đường “an toàn” nhất nhưng có thể không dẫn bạn đến nơi bạn thực sự muốn.

Lý trí thường trở nên nguy hiểm khi nó phản ứng quá nhanh dựa trên nỗi sợ hoặc định kiến, vì thế khi có một sự việc xảy ra, hãy tạo một khoảng dừng.bằng cách thừa nhận cảm xúc như tự hỏi “mình đang giận, buồn ư ? ” Và dùng tâm trí như một công cụ lọc dữ liệu. khi ngẫm lại “Suy nghĩ này của mình có bằng chứng không?”.

Và nhất là đừng bao giờ lý trí hóa “ cảm xúc! Có lẽ sai lầm lớn nhất khi muốn cân bằng là cố gắng dùng lý trí để giải thích hoặc dập tắt cảm xúc.

Ví dụ: Mỗi khi ta buồn, lý trí nói: “Không có gì phải buồn cả, chuyện này nhỏ xíu”. Đây là lúc tâm trí đang làm “chủ” và đàn áp cảm xúc.

Để cân bằng hiệu quả nhất Hãy để cảm xúc trôi qua (như một cơn mưa), và dùng lý trí để quyết định xem hành động tiếp theo sau cơn mưa đó là gì. Có lẽ điều hay nhất là : Cảm xúc nên dành để cảm nhận, lý trí để hành động.

Người viết do nhiều trải nghiệm với những chông chênh của cuộc đời đã áp dụng “Quy tắc “3 Đ”.

Mời các bạn thử áp dụng xem có thể giúp tâm trí trở lại làm công cụ chăng ? Hy vọng giúp 1 phần nào bạn nhé !

– Đừng tin tất cả những gì bạn nghĩ: Tâm trí rất hay thêu dệt. Hãy coi suy nghĩ chỉ là những “đám mây”, bạn là bầu trời.

– Đừng dán nhãn: Đừng gọi cảm xúc này là “tốt” hay “xấu”. Hãy cứ gọi tên nó (Ví dụ: “À, sự đố kỵ đang hiện diện”).

– Điều hướng: Khi tâm trí bắt đầu “làm loạn” với những suy nghĩ tiêu cực, hãy dùng lý trí để hướng sự tập trung vào hơi thở hoặc một việc chân tay cụ thể.
Riêng mình thường dùng âm nhạc để chuyển hướng suy nghĩ đi.

Lời kết :

Với những gì tham khảo hy vọng sự cân bằng không phải là 50/50, mà là sự hợp tác. Khi bạn làm chủ được tâm trí, bạn sẽ không còn bị những suy nghĩ logic lạnh lùng làm mất đi màu sắc của cảm xúc, và cũng không bị cảm xúc cuốn đi mất phương hướng.

Kính tặng bạn những vần thơ giúp bạn có thể chuyển từ lý thuyết trên mặt chữ từ Brian Thompson sang thực hành bạn nhé !

Bạn có biết
“Tâm trí là công cụ tuyệt vời
Biết dùng, đời nở đóa hoa tươi
Nhưng nếu nó …ngồi ngôi chủ toạ!
Sẽ thành bão tố diệt lòng người.

Khi Tim làm Thuyền trưởng uy nghiêm
Chỉ lối đi về nơi giúp sống còn
Trí hãy là : La bàn lặng lẽ
Giúp con tàu tránh vực thẳm, đầu non.

Chớ cho Trí lấn quyền dẫn lộ
Khiến cho Thuyền lạc bến không phương
Khi Chủ – Tớ thuận hòa một chỗ
Điều có thể : xuyên vạn dặm trường.”

Chỉ cần nhớ:
“Muốn giữ vững ngôi vị Thuyền trưởng”
Đừng quên ba chữ ‘Đ’ nằm lòng:(1)
ĐỪNG tin mọi nghĩ suy biến động
Tâm trí hay thêu dệt chuyện hư không.
ĐỪNG dán nhãn, hãy nhìn sự vật
Hoa là hoa, như sóng giữa dòng.
Điều hướng lệch khi lòng bão nổi
Về hơi thở này, thực tại thong dong.”

Kính trân trọng,
Huệ Hương

(1) quan trọng cho việc “Cân bằng Chủ – Tớ”?
– Đừng tin (Sự tỉnh thức): Khi bạn không tin ngay lập tức vào những suy nghĩ tiêu cực, bạn tước đi quyền lực của “người chủ giả mạo”. Tâm trí lúc này bị hạ bệ xuống làm một “cố vấn” đang đưa ra giả thuyết mà thôi.
-Đừng dán nhãn (Sự bao dung): Khi không phán xét cảm xúc là đúng/sai, bạn cho phép “Thuyền trưởng” (Trái tim) được hiện diện tự nhiên. Lý trí lúc này chỉ đứng quan sát, không đàn áp.
– Điều hướng (Sự làm chủ): Đây là lúc bạn cầm lái. Thay vì để tâm trí kéo đi xa, bạn dùng lý trí để quay về với hiện tại (hơi thở).