Giá trị đời người sau khi nằm xuống

Cảm tác từ bài thơ “Elegy Written in a Country Churchyard” / Khúc bi ca viết trong nghĩa trang làng quê – là kiệt tác nổi tiếng nhất của nhà thơ người Anh Thomas Gray, được hoàn thành năm 1750 và xuất bản năm 1751.

Đây là một trong những bài thơ bi ca (elegy) nổi tiếng và được yêu thích nhất trong văn học Anh, đánh dấu sự chuyển mình từ trường phái Tân cổ điển sang lãng mạn. Hơn thế nữa đây còn là bài thơ thiền định về sự tử vong (mortality), sự tạm bợ của cuộc sống, và đặc biệt là tôn vinh những cuộc đời thầm lặng, không được sử sách ghi danh của người lao động nghèo.

Kính trân trọng

Khi biết rằng
danh vọng sẽ qua, ký ức rồi phai
thân người cũng trở về đất!
Biết đời như áng mây trôi,
nên trân quý từng khoảnh khắc
đang lúc ở thế gian.
Bạn. ơi , hãy nhẹ nhàng với cuộc đời
mà chẳng chút bi quan
Cứ sống ngay thẳng
với lòng tốt , sự chân thành
Và điều còn lại trở nên rất giản dị:!

Quán vô thường qua thiên nhiên càng ý nhị
Hãy dừng lại trước 1 nghĩa trang bị bỏ hoang (1)
Hay nhìn xem trước gió lá rụng, hoa tàn
Sẽ cảm nhận được “Sự thành công thực sự
sau khi nằm xuống không nằm ở bia đá khắc tên gì,
mà nằm ở sự thanh thản khi nhắm mắt”

Khi ấy Quyền lực, Tiền bạc, Trí tuệ, và Nhan sắc !
Dù hiện hữu nhưng không thể giữ lại cho tất cả ai
Sự bình đẳng tuyệt đối
của cái chết, “1 chiếc hộp quan tài” (2)
Vậy nên , hãy nhìn đời bằng
“Đôi mắt của sự Trắc ẩn và Sự Hiện diện”:!
Cái chết không hề đáng sợ,
dẫu cho định mệnh gọi tên giờ vĩnh biệt,

Sẽ đưa tất cả mọi người về sự nghỉ ngơi.
Dù trải qua nhiều thăng trầm,
có lúc tuyệt vọng chơi vơi
Vẫn là tiếp nối hay di sản cho người ở lại (3)
Phải chăng đóa hoa đẹp nhất để ta gặt hái
Khí chất , lòng nhân nghĩa giữ mãi tựa bài ca.”
Đừng gom nhặt hư vinh,
chúng sẽ về cát bụi, ngày không xa

Bốn điều mà thế gian thường mang ra đo đếm,
Quyền lực ư? Là ngọn gió qua thềm,
Bạc tiền ư? Là phù sa nước chảy.
Nhan sắc tàn như lá vàng rơi vãi,
Giá trị đời người không nằm ở nắm mồ xanh.
Mà nằm ở những hạt mầm “Nhân ái”,
Luôn nảy chồi… trong chính tâm hồn kẻ hậu sanh
Nếu ngày nào …
Tựa lưng tuổi hạc nhìn mây trắng,
Nhớ cho rằng ….
GIÁ TRỊ ĐỜI NGƯỜI – DI SẢN CỦA GIÓ VÀ ĐẤT

Rằng… cái chết là một “vị quan tòa” công bằng nhất!
Nào hát vang lên …”
Nghĩa trang dù cỏ phủ mộ xưa
Bao nhiêu danh vọng cũng vừa bụi bay
Người đi đất vẫn ôm đầy
Sống cho chân thật — còn đây hương người “

Huệ Hương

______________

(1) Nguyên tác “Elegy Written in a Country Churchyard” (Trích đoạn nổi tiếng nhất)

“The curfew tolls the knell of parting day,
The lowing herd wind slowly o’er the lea,
The plowman homeward plods his weary way,
And leaves the world to darkness and to me.”
…

“Full many a gem of purest ray serene,
The dark unfathom’d caves of ocean bear:
Full many a flower is born to blush unseen,
And waste its sweetness on the desert air.”
…

“The boast of heraldry, the pomp of pow’r,
And all that beauty, all that wealth e’er gave,
Awaits alike th’ inevitable hour.
The paths of glory lead but to the grave.”

Tạm Việt dich

KHÚC BI CA VIẾT TRONG NGHĨA TRANG LÀNG QUÊ
Chuông chiều điểm nhịp tiễn ngày trôi,
Đàn bò chậm bước dặm đường dài,
Người cày mỏi mệt về nơi nghỉ,
Để lại đêm buồn – ta với ta.
…

Bao nhiêu hạt ngọc sáng trong ngần,
Vùi sâu đáy biển thẳm xa xăm;
Bao nhiêu đóa hoa đời lặng lẽ,
Tỏa ngát hương thầm giữa nội hoang.
…

Kìa kẻ quyền uy, nọ bạc tiền,
Vẻ đẹp phù hoa, bậc thánh hiền;
Đều đợi giờ thiêng – giờ định mệnh,
Đường vinh hiển ấy… tận mồ yên.

(2) “Khi cuộc chơi kết thúc, quân Vua và quân Tốt đều trở về nằm chung trong một chiếc hộp.” – Tục ngữ Ý

(3) – Người chết không thực sự chết chừng nào họ còn sống trong lòng những người ở lại.” – Thomas Campbell

– “Những gì ta làm cho bản thân sẽ mất đi khi ta chết; những gì ta làm cho người khác và cho cuộc đời sẽ còn lại vĩnh viễn.” – Albert Pike